پنجم از آنچه روزه را باطل مىكند : رسانيدن گرد [ 1 ] غليظ [ 2 ] است عمداً به حلق ، و همچنين رسانيدن دود غليظ [ 3 ] و بخار غليظ ، پس هر گاه يكى از اين سه چيز را به حلق رساند از روى عمد قضا بر او لازم است ، امّا كفّاره [ 4 ] ندارد . ششم از آنچه روزه را باطل مىكند : قى كردن است از روى عمد و آن موجب قضاست و كفّاره لازم نيست . و بعضى از مجتهدين [ 5 ] كفّاره را نيز لازم مىدانند [ 6 ] « 1 » امّا اگر بىاختيار آيد يا از روى سهو قى كند چيزى لازم نمىشود . هفتم از آنچه روزه را باطل مىكند : فرورفتن در آب [ 7 ] است از روى عمد و به

--> با اميد بيدارى نه قضا لازم است نه كفّاره ، و با نااميدى به جهت ضعف احتمال اگر بيدار نشود هم قضاء و هم كفّاره لازم است على الاصحّ . ( كوهكمره‌اى ) [ 1 ] - مفطر بودن گرد و دود محلّ اشكال است و احتياط ترك نشود . ( خراسانى ) [ 2 ] دليل واضحى قائم نيست بر اينكه رسانيدن غبار غليظ يا دخان غليظ يا بخار غليظ به حلق مبطل صوم است ، بلى هرگاه اين اشياء را عمداً داخل جوف نمايد دور نيست كه مبطل باشند و احتياط خوب است . ( تويسركانى ) * و در رقيق هم بنابر احتياط . ( خراسانى ، مازندرانى ) * بلكه غير غليظ نيز بنابر احوط . ( يزدى ) [ 3 ] على الاحوط . ( مازندرانى ) [ 4 ] اقوى ثبوت كفّاره است نيز در غليظ . ( دهكردى ، كوهكمره‌اى ، يزدى ) * وجوب كفّاره اقوى است . ( مازندرانى ) [ 5 ] اين قول احوط است بلكه ظاهر بعض از اخبار است . ( تويسركانى ) * قول آن بعض اقوى است . ( دهكردى ، يزدى ) * چون ظاهر بعضى از اخبار لزوم كفاره است ، پس رعايت احتياط را موافق فرمايش بعضى از مجتهدين نمايند . ( صدر ) [ 6 ] و اين احوط است . ( مازندرانى ) [ 7 ] اقوى اين است كه ارتماس و كذب هيچ يك روزه را فاسد نمىكنند ، بلى هر دو حرام هستندو احوط قضاء و كفاره است . ( تويسركانى ) * بلكه به فرو بردن سر در آب ، اگرچه بدن بيرون باشد . ( خراسانى ) * ارتماس حرام‌است ، نه‌مبطل ، هرچنداحوطبطلان ووجوب‌قضاء وكفّاره‌است . ( كوهكمره‌اى ) ( 1 ) سيّد مرتضى ، رسائل : 3 : 54 به قومى از اصحاب نسبت داده است .